Bir günün cəmi 24 saatı var. Bəs bu vaxtdan daha çox iş görmək üçün necə istifadə etmək olar? Vaxtın düzgün idarə olunması hər kəs üçün təbii bacarıq deyil. Lakin gündəlik həyatınızı və vəzifələrinizi düzgün planlaşdırmağı öyrənsəniz, həm iş həyatında, həm də şəxsi həyatınızda daha məhsuldar və effektiv ola bilərsiniz. Bununla yanaşı, düzgün vaxt idarəetməsi gündəlik stress səviyyəsini də xeyli azaldır.

Günün tapşırıqlarını son anda həll etməyə çalışmaq əvəzinə, pik məhsuldarlıq saatlarından istifadə etmək işlərinizi daha keyfiyyətli yerinə yetirməyə kömək edir. Düzgün hazırlanmış iş siyahıları və gündəlik planlar bu prosesdə böyük rol oynayır. Vaxtın idarə olunması yalnız gündəlik tapşırıqlarla bağlı deyil, həm də uzunmüddətli hədəflərə çatmaq və əldə edilən nəticələrə görə özünüzü mükafatlandırmaq ilə bağlıdır.

Pik məhsuldarlıq saatlarından istifadə edin

Bugünkü dünyada insanların əksəriyyəti müəyyən iş saatları və sıx qrafiklər ilə işləyir. Bu səbəbdən bəzən bədənimizin bioloji saatını nəzərə almaq çətin olur. İş qrafiki, ailə öhdəlikləri və digər məsuliyyətlər bizi başqalarının cədvəlinə uyğunlaşmağa məcbur edir.

Lakin hər bir insanın gün ərzində ən məhsuldar olduğu müəyyən vaxtlar var. Bu dövrlərə “pik performans saatları” deyilir. Bir çox insan üçün bu vaxtlar səhərin ortası və günortadan sonrakı saatlar hesab olunur.

Bu dövrdə insanlar daha diqqətli, enerjili və məhsuldar olurlar. Buna görə də gününüzü planlaşdırarkən ən çətin və vacib tapşırıqları məhz bu saatlara salmaq daha məqsədəuyğundur.

Əgər siz səhər daha məhsuldar olursunuzsa, günə erkən başlayın və vacib işləri dərhal həll edin. Əgər gecə daha enerjili olursunuzsa, günün əvvəlində daha sadə işlərə üstünlük verin və axşam saatlarında daha mürəkkəb tapşırıqlara keçin.

Tapşırıqları siyahıya alın və prioritetləşdirin

Vaxtın düzgün idarə olunması çox vaxt işlər siyahısı ilə əlaqələndirilir. Lakin siyahı düzgün hazırlanmadıqda bu, fayda vermək əvəzinə qarışıqlıq yarada bilər.

Məsələn, bəzi insanlar eyni siyahıya həm çox vacib tapşırıqları, həm də xırda gündəlik işləri daxil edir. Nəticədə hansı işin daha vacib olduğu aydın olmur.

Bunun qarşısını almaq üçün tapşırıqları prioritetə görə sıralamaq vacibdir. Tapşırıqları aşağıdakı sahələrə görə bölə bilərsiniz:

• iş və karyera

• təhsil

• ailə

• şəxsi həyat

• sosial münasibətlər

Bu üsul sizə gün, həftə və ay üzrə daha sistemli plan qurmağa kömək edəcək.

Gündəlik iş qrafiki hazırlayın

Tapşırıqlar siyahısına əsaslanaraq gündəlik iş planı hazırlamaq çox vacibdir.

Plan hazırlayarkən:

• günün sonunda mütləq tamamlanmalı olan tapşırıqları müəyyən edin

• əvvəlcə ən vacib işləri planlaşdırın

• sonra daha az əhəmiyyətli tapşırıqları əlavə edin

Bu yanaşma sizə diqqətinizi qorumağa və gün ərzində daha sistemli işləməyə kömək edəcək.

Beləliklə, son anda ortaya çıxan xırda işlər əsas və vacib tapşırıqları “təcili vəziyyətə” çevirməyəcək.

Nəticədə həm iş həyatınız, həm də şəxsi həyatınız daha stresssiz və balanslı olacaq.

Realist olun

İşlər siyahısı hazırlayarkən insanların ən çox etdiyi səhvlərdən biri özlərini həddindən artıq yükləməkdir.

Günün sonunda siyahıdakı işlərin çoxu tamamlanmadıqda insan ruhdan düşə bilər. Buna görə plan qurarkən realist olmaq çox vacibdir.

Özünüzdən soruşun:

• Bir gündə nə qədər iş görmək mümkündür?

• Bir həftə və ya bir ay ərzində hansı nəticələrə nail ola bilərəm?

Bu yanaşma vaxtınızı daha düzgün idarə etməyə və özünüzü həddindən artıq yükləməməyə kömək edəcək.

Böyük tapşırıqları kiçik hissələrə bölün

Böyük layihələr insanı bəzən çətin vəziyyətə sala bilər. Buna görə onları kiçik və idarəolunan hissələrə bölmək daha effektivdir.

Məsələn, belə plan qura bilərsiniz:

• Bazar ertəsi – layihənin ilkin planını hazırlamaq

• Çərşənbə axşamı – araşdırma və məlumat toplamaq

• Çərşənbə – materialları sistemləşdirmək

• Cümə axşamı – sənədi redaktə etmək

• Cümə – yekun yoxlama və təqdimat

Bu üsul həm iş layihələrində, həm də gündəlik ev işlərində çox faydalıdır.

Məqsədlər müəyyən edin

Vaxtın düzgün idarə olunması yalnız gündəlik tapşırıqlar deyil, həm də uzunmüddətli məqsədlərlə bağlıdır.

Məqsədlərinizi aşağıdakı zaman aralıqlarına görə planlaşdıra bilərsiniz:

• 1 ay

• 6 ay

• 1 il

Daha sonra bu böyük məqsədləri kiçik və həyata keçirilə bilən addımlara bölün.

Məsələn:

• yeni kursa yazılmaq

• hər ay müəyyən məbləğdə pul toplamaq

• lazımi kitabları almaq

• əlavə vaxt planlaşdırmaq

Bu addımlar gündəlik və həftəlik planınıza daxil edilə bilər.

Özünüzü mükafatlandırın

Nə qədər planlı və mütəşəkkil olsanız da, bəzi günlər çox çətin ola bilər. Belə hallarda özünüz üçün kiçik mükafatlar təyin etmək motivasiyanı artırır.

Məsələn:

• uğurlu bir iş günündən sonra sevdiyiniz kafedə qəhvə içmək

• böyük layihəni tamamladıqdan sonra istirahət günü götürmək

• dostlarla vaxt keçirmək

Bu cür mükafatlar həm motivasiyanı artırır, həm də məqsədlərə çatmağı daha xoş və motivasiyaedici edir.