Başlangıc: Bir Gəncin Beynində Atomlar Partlayır
Film gənc J. Robert Oppenheimer'in (Cillian Murphy) dübüklərdə sarsıcı yuxuları və qorxuları ilə başlayır. O, atomların daxili quruluşunu, parçalanan hissəciklərin sərhədsiz enerjisini gözü önündə canlandırır.
Cambridge Universitetində təhsil alır, ancaq ciddi psixoloji problemlər yaşayır. Oppenheimer günlərini laboratoriyada sürüdüyərkən, gecələrini kabuslar içində keçirir. Alim Niels Bohr'un bir kəlamı onun taleyini mühürləyir: "Kiçik dünyalara göz at, orada partlayış var."
Amerikalı Röya: Tez Zəka, Sərhədsiz Eqo
Oppenheimer Almanya'da (Göttingen) kvant fizikasi üstəndə işləyir. Werner Heisenberg və digər fizik dahi lərzədici yeni tapıntılar edirlər. Oppenheimer o zaman məfhumun nə dərəcə dəyişəcəyini anlayır: atomlar sadəcə cərəyan deyil, eyni zamanda enerji potensialı deməkdir.
ABŞ-ya qayıtdıqdan sonra Oppenheimer Kaliforniya Universitetində (Berkeley) və Caltech'də yeni kvant fizikası nəsillərini formalaşdırmaq üzərə işlərə başlayır. Burada onun xarizmatik, cazibəli, amma dərindən zəif biri olduğu aşkar olur.
Jean Tatlock: Sevgi və Fəlakət
Oppenheimer şairə Jean Tatlock (Florence Pugh) ilə tutqun bir sevgi münasibətinə başlayır. Jean siyasi baxımdan sol tərəfdədir, Kommunist Partiyasına simpatiya göstərir.
Jean və Robert arasındaki eşq, Robert'in daxili çatışmalarnı və özündən qaçış istəyini simvolize edir.
Manhattan Layihəsi: İnsanlıq Tarixində Büyük Bir Sıçrayış
II Dünya Müharibəsi başlayanda, ABŞ hökuməti atom bombası yaradılması üçün təcili tədbirlər görür. General Leslie Groves (Matt Damon) Manhattan Layihəsinin başına Oppenheimer'ı təyin edir.
Los Alamos laboratoriyası qurulur — mütəxəssislər, ailələr, alimlər şəkilli gizli bir şəhər yaradılır.
Oppenheimer komandaya Hans Bethe, Edward Teller, Richard Feynman kimi parlaq zəkaları toplayır.
Layihənin məqsədi: Atom bombasını yaratmaq və müharibəni qısa zamanda qazanmaq.
Bombanın Etik Dilemmaları
Oppenheimer və komandamız dünya tarixinə yeni bir silah gətirəcək yolda irəlilədikcə, etik suallar da ön plana çıxır:
-
Bu güc insanlığı nə yönə aparacaq?
-
Bizim yaradacağımız silah xilas, yoxsa fəlakət gətirəcək?
Xüsusən Oppenheimer, bombanın göstərdiyi perspektiv qarşısında vicdanının danışığını duyur.
Trinity Testi: Atom Səhnəsi
1945-ci il iyul: Trinity Test sahəsində dünya tarixinin ilk atom bombanın partlayışı baş tutur.
Partlayış səhnəsi filmdə böyük bir gerilimlə qurulur: küləklər, qaranlıq, ani bir süssəklik və daha sonra sərhədsiz bir parıltı və səs partlayışı.
Partlayış anında Oppenheimer beynində bir frazanı canlandırır: — "İndi Ölüm oldum, dünyaşların yoxedicisi."
Hiroshima və Nagasaki: Reallığın Zörbəsi
Bombalar Yaponiyaya — Hiroshima və Nagasaki'ye atılır. 100 minlərcə insan bir anlıqda buxarlanır.
Oppenheimer, bu reallıqla sarsılır. Prezident Harry Truman'la görüşəndə, Oppenheimer deyir: — "Qanlar əllərimdədir."
Amma Truman onu qəzəblə küçük hesab edir: "Ağlayan fizikə ehtiyacım yoxdur."
Soyuq Müharibənin Gölgəsi: Şübhə, Casusluq, Xəyanət
Müharibə bitdikdən sonra, ABŞ-da kommunizm qorxusu artır. FBI, McCarthy əleyhinə tədbirlər aparır.
Oppenheimer'in solçu dostluqları, Jean Tatlock'la keçmişi, Kommunist Partiyasına simpatiyaları şübhə obyekti olur.
Lewis Strauss (Robert Downey Jr.) Oppenheimer'la köhnə hesablarını çıxmaq üçün onu siyasi məhv etməyə başlayır.
Tribunal: Bir Alimin Şərflə Yox Edilişi
1954-cü il. Qapalı tribunalda Oppenheimerın məslək və təhlüksizlik sertifikasiyası ləğv edilir.
Film boyu bu tribunal səhnələri fləşbeklərlə verilir. Burada Oppenheimerın dostları ona arxa çevirir, dostluqları rədd edilir.
Michael Blakett, Edward Teller kimi böyük alimlər ya susur, ya da Oppenheimerin əleyhinə ifadə verir.
Final: Vicdanlı Qalib
Oppenheimer, siyasi cəbhədə uduzur, amma elmi tarixdə ölüməz olur.
Son səhnədə, Oppenheimer aləmin və atomların bağlı ölçəklərdə fəaliyyət göstərə biləcəyi gerəyini anlayır.
Bir göz qırpımında, insanlıq atom dövrünə adım atmış olur.
ÜMUMİ BAXIŞ:
-
Elm, siyasət, insan vicdanı, etik suallar.
-
İstənilən sözdə qələbə, istənilən düyjunda fəlakət potensialı.
-
Oppenheimer, insan beyninin nə dərəcə güc və fəlakət yaradabiləcəyinin ölçəsidir.
Sual:
Atom bombası insanlıq üçün həqiqətən bir qurtuluş yoluydu, yoxsa bəşəriyyətin özünü məhv etmə yolunda ilk addımı idimi?
Rəy (SHEFEQ.COM adından):
SHEFEQ.COM olaraq düşünürük ki, Oppenheimer (Oppenhaymer) filmi yalnız bir elm adamının taleyi deyil, bütün insanlığın daşıdığı vicdani yükün simvoludur. Bu film bizə göstərir ki, elmi tərəqqi ilə etik məsuliyyət arasındakı incə sərhəd bəzən görünməz olur. Seçim etdiyimiz anda isə, zaman bizə gecikmədən cavab verir.