Ana, alim, lider: bir qadının bir neçə həyatı

Bir qadının ömrü bir cümləyə sığmır

Giriş: Bir qadın neçə dəfə doğulur?

Bir qadının həyatı tək bir xətt üzrə getmir.
O, eyni anda bir neçə həyat yaşayır.
Bəzən ana kimi böyüyür, bəzən alim kimi axtarır, bəzən lider kimi qərar verir.
Və bu rollar bir-birini əvəz etmir — üst-üstə düşür.

Qadın səhər övladının hərarətini ölçərkən, axşam bir məqalənin son cümləsini yazır.
Gecə hamı yatdıqdan sonra düşünür, səhər hamı oyanmamış ayağa qalxır.
Bu, sadəcə zaman bölgüsü deyil.
Bu, ruhun bölünməsidir.

Bu məqalə bir qadının neçə həyatı eyni anda yaşadığını anlamaq üçün yazılıb.
Ana olmaq nə deməkdir?
Alim olmaq hansı səssiz fədakarlıqları tələb edir?
Lider olmaq qadına nələri baha başa gətirir?

Və ən əsası:
Bir qadın bütün bunları edərkən özünü necə itirmir?

I hissə: Ana olmaq – sevginin ən ağır forması

Ana olmaq çox vaxt romantik təsvir olunur.
Halbuki ana olmaq — yorğunluğun içində sevgi saxlamaqdır.

Ana:

• yorğun olsa da səbrlidir,

• qorxsa da güclüdür,

• bilməsə də öyrənir.

Ana olmaq yalnız uşağı dünyaya gətirmək deyil.
Ana olmaq — uşağın dünyaya uyğunlaşmasına kömək etməkdir.

Qadın ana olanda:

• öz qorxularını gizlədir,

• öz ağrılarını susdurur,

• başqasının nəfəsini öz nəfəsindən üstün tutur.

Bu fədakarlıq çox vaxt görünmür.
Çünki ana olmaq “təbii” sayılır.
Amma ana olmaq asan deyil, təlimsizdir.

Ana səhv edə-edə öyrənir.
Heç kim ona tam hazır vəziyyətdə ana olmağı öyrətmir.

Və ana çox vaxt tək qalır:

• tərbiyə qərarlarında,

• qorxularında,

• vicdan əzabında.

Ana olmaq — daim özünü sorğuya çəkməkdir.

II hissə: Alim olmaq – görünməyən mübarizə

Alim olmaq yalnız bilmək deyil.
Alim olmaq — bilmədiyini qəbul etmək cəsarətidir.

Qadın alim:

• ikiqat sübut etməli olur,

• ikiqat çalışmalı olur,

• ikiqat səbirli olmalı olur.

Çünki tarix boyu “alim” sözü çox vaxt kişi obrazı ilə təqdim edilib.
Qadın alim isə uzun müddət:

• istisna sayılıb,

• şübhə ilə qarşılanıb,

• “ailəmi, yoxsa elmi?” sualına məcbur edilib.

Qadın alim gecə oxuyur, səhər yemək bişirir.
Bir tərəfdə elmi terminlər, o biri tərəfdə gündəlik qayğılar.

Bu iki dünya arasında qalmaq qadını zəiflətmir.
Əksinə, onu daha dərin edir.

Çünki qadın alim:

• insanı laboratoriyadan kənarda da tanıyır,

• nəzəriyyəni həyatla yoxlayır,

• biliyi empati ilə birləşdirir.

Bəzən məhz buna görə qadın alimlərin baxışı fərqlidir.

III hissə: Lider olmaq – qərarların tənha tərəfi

Lider olmaq güc tələb edir.
Amma qadın lider olmaq — ikiqat güc tələb edir.

Qadın lider:

• sərt olsa “qəddar” deyilir,

• yumşaq olsa “zəif” sayılır,

• qərarlı olsa “emosiyasız” adlandırılır.

Qadın liderin davranışı nadir hallarda yalnız davranış kimi qiymətləndirilir.
Çox vaxt:

• cinsiyyətlə,

• görünüşlə,

• səs tonu ilə ölçülür.

Bu isə qadını daim özünü sübut etməyə məcbur edir.

Qadın lider çox vaxt:

• tənha qərar verir,

• tənha tənqid olunur,

• tənha dayanır.

Amma qadın liderin üstünlüyü var:

• o, dinləməyi bilir,

• empati qurur,

• gücü bölüşməyi bacarır.

Bu liderlik forması səssizdir, amma davamlıdır.

IV hissə: Rollar arasında qalan qadın

Ana olmaq, alim olmaq, lider olmaq — bunlar ayrı-ayrı həyat deyil.
Bunlar bir qadının içində toqquşan rollardır.

Qadın bəzən soruşur:

• “Hansını daha yaxşı bacarıram?”

• “Hansında çatışmıram?”

• “Hansını seçməliyəm?”

Bu suallar qadını yorar.
Çünki cəmiyyət qadına tez-tez seçim təqdim edir:

• ya ana ol,

• ya karyera qur,

• ya lider ol.

Halbuki qadın həm ola bilər.

Problem qadının çox şey istəməsində deyil.
Problem cəmiyyətin qadına az yer verməsindədir.

V hissə: Günahkarlıq sindromu

Bir çox qadının içində gizli bir hiss var:
günahkarlıq.

• Uşağına vaxt ayırmadıqda günahkar,

• işində yüksəldikdə günahkar,

• özünə vaxt ayırdıqda günahkar.

Bu hiss qadını içəridən yeyir.
Çünki qadına öyrədilib:

• özünü ikinci plana qoymaq,

• istəklərini azaltmaq,

• yorğunluğunu susmaq.

Amma susan yorğunluq yox olmur.
O, dərinləşir.

VI hissə: Güclü qadın mifinin dağıdılması

Cəmiyyət “güclü qadın” obrazını sevir.
Amma bu güc çox vaxt daş kimi sərtlik kimi təqdim olunur.

Halbuki qadının gücü:

• ağlaya bilməsində,

• kömək istəməsində,

• “yetər” deyə bilməsindədir.

Ana olan qadın da yorula bilər.
Alim olan qadın da tərəddüd edə bilər.
Lider olan qadın da qorxa bilər.

Bu, zəiflik deyil.
Bu, insan olmaqdır.

VII hissə: Qadının özünə qayıdışı

Bütün rolların arasında qadın bir şeyi unutmamalıdır:
özünü.

Qadın yalnız:

• verdikcə deyil,

• fədakarlıq etdikcə deyil,

• başqalarını daşıdıqca deyil,

özünü qoruduqca da dəyərlidir.

Özünə qayıdan qadın:

• daha sağlam ana olur,

• daha balanslı alim olur,

• daha ədalətli lider olur.

Çünki tükənmiş qadın heç kimi daşıya bilməz.

VIII hissə: Yeni qadın modeli

Bu dövr yeni bir qadın modelinə ehtiyac duyur.

Bu model:

• hər şeyi mükəmməl edən deyil,

• hər yükü susaraq daşıyan deyil,

• hər rolda ideal olan deyil.

Bu model:

• səhv edə bilən,

• öyrənən,

• dəyişən,

• sərhəd qoyan qadındır.

Bu qadın öz həyatını tək bir başlıqla izah etmir.
Çünki onun həyatı bir başlıqdan ibarət deyil.

Nəticə: Bir qadın bir neçə həyat yaşaya bilər

Ana, alim, lider olmaq bir-birinə zidd deyil.
Zidd olan, qadını bu rollardan birinə sıxışdırmaqdır.

Qadın:

• həm sevə,

• həm düşünə,

• həm idarə edə bilər.

Əsas məsələ budur:
Qadın bütün bunları edərkən özündən vaz keçməsin.

Çünki qadın özünü itirdikdə:

• ana da itir,

• elm də susur,

• liderlik də boşalır.

Və bəlkə də bu dövrün ən böyük ehtiyacı budur:
Bir qadının bütün həyatlarını birlikdə qəbul etmək.